خداحافظ کرونا


ا افزایش جمعیت کشورها در قرن نوزدهم میلادی، کمبود غذا، سوء تغذیه و گرسنگی یکی از اساسی ترین مشکلات جوامع انسانی بود. این مشکل بزرگ با کمک انقلاب سبز در کشاورزی کنترل شد که نتیجه آن افزایش میزان کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات بود. به مرور زمان به منظور پیشگیری از ایجاد خطرات ناشی از آفت زدگی و ایجاد بیماری های گیاهی و محصولات کشاورزی، استفاده بیش از حد ازانواع کودهای شیمیایی سموم کلره و فسفره و انتی بیوتیک ها در جهان گسترش یافت. اگرچه انقلاب سبز مشکل کمبود غذا را تا حد زیادی کاهش داد اما متاسفانه باعث افزایش استفاده از سموم دفع آفات و کودهایی شد، که راه را برای ابتلا به انواع بیماری ها و ناهنجاری های مادرزادی باز کرد. این بیماری ها و مشکلات باعث شد تا اورژانس جهانی هدف خود را، از افزایش کمیت مواد غذایی، به بهبود کیفیت آنها تغییر دهد. این تغییر، راه را برای ورود مواد کشاورزی ارگانیک هموار کرد تا استفاده بیش از حد از مواد شیمایی در کشاورزی کنترل شود. به طور کلی محصولات ارگانیک معمولاً به غذاهایی گفته می شود که بدون سموم دفع آفات تولید می شوند و بدون کودهای شیمیایی رشد می کند. همچنین خاکی که این محصولات در آن پرورش می یابند با افزودن ماده آلی تقویت می شود و محتوای معدنی آن با استفاده از کودهای معدنی طبیعی افزایش می یابد. علاوه بر این تحت درمان با مواد نگهدارنده، هورمون ها و آنتی بیوتیک ها قرار نمی گیرند. برای تهیه محصولات ارگانیک از کود آلی (ارگانیک) استفاده میشود. کود های آلی یا ارگانیک به کودهایی اطلاق میشوند که منشا طبیعی دارند. یکی از نمونه های کاربردی کود آلی کپسول ارگانیک جنگل هستند که این کپسول ها به عنوان محصول نوآورانه با داشتن ترکیباتی شامل کمپوست گیاهی (ضایعات درختان و پسماند گیاهی)، گوگرد سولفات معدنی، مایع مکمل پسماند نیشکر و باکتریهای زیستی به عنوان کودی ارگانیک برای داشتن محصولاتی بهتر و سالمتر در اختیار دوستداران سلامتی طبیعت و محیط زیست می باشد. از دیگر ویژگی های کود ارگانیک، میتوان به موارد زیر اشاره کرد: در کود ارگانیک، تغذیه گیاه و تغذیه خاک به طور هم زمان است، در حالی که
کود شیمیایی فقط برای تغذیه گیاه بوده و کاهش حاصلخیزی خاک را در پی دارد.
کود ارگانیک تمامی ۱۲ عنصر مورد نیاز گیاه را فراهم نموده و در اختیار خاک قرار میدهد ولی کود شیمیایی تنها ۳ عنصر NPKرا تامین مینماید.
کود ارگانیک با آزاد سازی مواد معدنی به صورت تدریجی، باعث افزایش جذب بهتر برای گیاه میشود. ولی کود شیمیایی موجب تسریع آزادسازی مواد مغذی و در نتیجه کاهش دوره جذب عناصر مغذی برای گیاه میشود.
کود ارگانیک موجب افزایش فعالیت و تبادل کاتیونی و همچنین تثبیت فوق العاده عناصر مثبت درخاک میشود. ولی هنگام استفاده از کود شمیایی، مواد مغذی در فصول بارانی براحتی آب شویی میشوند.
کود ارگانیک باعث پیشگیری از بیماریها و آفات و کاهش شوری خاک میشود ولی کود شیمیایی سبب افزایش سختی خاک میشود و از سوی دیگر هدف آسانی برای بیماریها و حشرات زیانبار میباشد.
کود ارگانیک غیر سمی بوده و نیاز آنها به انرژی ( گاز کربنیک ) برای تولید کمتر است ولی کود شیمیایی باعث آلودگی آبهای زیر زمینی و از بین رفتن حشرات و حیوانات مفید می شود.
کود ارگانیک از مواد خام طبیعی ساخته شده است ولی در کود شیمیایی فرآیند تولید آن از بسیاری ازمنابع تجدید ناپذیر استفاده میشود، که این امر موجب کاهش شدید فسفات میگردد.
کود ارگانیک به ساختمان ماده آلی در خاک کمک میکند ولی کود شیمیایی با نسبت کم کربن به نیتروژن باعث کاهش مواد آلی خاک و در نتیجه کاهش حاصلخیزی خاک میشود.
کود ارگانیک دارای مواد طبیعی است که بطور منظم باعث افزایش عملکرد کیفی و کمی خاک می شود ولی کود شیمیایی با افزایش نیترات و نیتریت موجود در گیاه که پس از مدت زمان طولانی استفاده شده است باعث کاهش کیفیت محصول میشود.
در کود ارگانیک، احتمال ریشه سوزی در گیاه بسیار کم میباشد ولی، کود شیمیایی از نمک های معدنی حاصل میشود که در استفاده نادرست باعث از بین رفتن ریشه گیاه و همچنین میکرو ارگانیزم های خاک میشود .
در نهایت می توان گفت با کود ارگانیک می توان محصولات ارگانیک تولید کرد که دارای محتوی ویتامین های بیشتر مانند ویتامین های B, C, E و مواد معدنی نظیر آهن، منیزیم و روی می باشند و سرشار از آنتی اکسیدانها و اسید آمینه های مفید است. بنابراین مواد غذایی ارگانیک، خطر ابتلا به بیماری ها را کاهش می دهد. افزایش بیماری های همه گیر مانند کرونا یا همان کویید ۱۹ در سال جاری از یک سو و بالا رفتن دانش مردم نسبت به علم تغذیه سالم به عنوان عامل جلوگیری کننده در ابتلا به این گونه بیماری ها از سوی دیگر، سبب افزایش تقاضا و توجه مردم نسبت به محصولات طبیعی و ارگانیک شده است. این موضوع به اندازه ای مورد توجه قرار گرفته است که حتی در برخی از کشورها فروشگاه های اختصاصی برای فروش این دسته از محصولات به وجود آمده است. در ایران نیز محصولاتی از قبیل انار، آب انار، پسته وحشی، زعفران، انجیر، گلاب، عسل، چای، برنج، سیب، روغن زیتون و برخی از محصولات غذایی دیگر به صورت ارگانیک ارائه شده است. کافی نبودن تأمین منابع مالی، شفاف نبودن آیین نامه ها و ضوابط همکاری با بخش خصوصی، نارسایی در تأمین نیازهای تحقیقاتی و نبود تعامل مثبت و سازنده بین بخشهای تحقیقاتی و اجرایی از جمله مشکلات توسعه محصولات ارگانیک در ایران است. به نظر میرسد استقبال مردم از این نوع محصولات غذایی خوب است اما مشکلاتی مانند قیمت بالا و همچنین تنوع کم این محصولات باعث شده است که این مصرف آنها آنچنان که باید در بین مردم ایران رواج نداشته باشد.